Agriculture

Jesus, die arm ryk Man

jesus-die-arm-ryk-man

Hierdie wêreld kan rofweg in drie soorte nasies verdeel word: dié wat baie geld bestee om hulle gewig te verminder; dié wie se mense eet om te lewe; en dié wie se mense nie weet waar die volgende bord kos vandaan kom nie. [1]

Was Jesus arm, of was Hy ryk? Dis ʼn baie belangrike vraag. As Hy die weg van armoede gekies het, moet ons as Sy volgelinge mos dieselfde weg kies. As Hy ryk was, kan ons darem ook ons Westerse rykdom regverdig. Uit die volgende skrifbewyse gaan ons leer dat Jesus nie arm of ryk was nie. Tog sien ons dat Hy Homself arm kom maak het om mens te word en ons te kom dien. Maar dan sien ons ʼninherente rykdom wat ander ryk maak. 

Hy wat in die gestalte van God was,

het Sy bestaan op Godgelyke wyse

nie beskou as iets waaraan Hy Hom moes vasklem nie,

maar Hy het Homself verneder

deur die gestalte van ʼnslaaf aan te neem

en aan mense gelyk te word (Fil 2:6). 

Jesus se ekonomiese posisie

Alhoewel Jesus in ʼn stal gebore is, het die sterrekykers, wat twee jaar later opdaag het, vir Jesus in ʼn huis besoek (Matt 2:11).

By Jesus se besnydenis het Sy ouers twee jong duiwe as offer gebring. Hulle het ook die reinigingsoffer gebring volgens die voorskrif in die wet van die Here, naamlik ‘n paar tortelduiwe of twee jong duiwe(Luk 2:22-24). Volgens die wet was dit die betaling van iemand wat nie ʼnlam kon bekostig nie. As sy nie ‘n lam kan bekostig nie, moet sy twee tortelduiwe of twee ander duiwe bring, die een as brandoffer en die ander as sondeoffer, sodat die priester vir haar versoening kan doen en sy rein kan wees (Lev 12:7-8). Jesus se ouers was dus te arm om ʼnlam te offer. Tog het die sterrekykers uit die ooste vir Hom waardevolle geskenke gebring. Daarna het hulle hulle reissakke oopgemaak en vir Hom geskenke uitgehaal: goud, wierook en mirre(Matt 2:11). Die feit dat Josef en Maria, toe Jesus 12 jaar oud was, ʼnreis na die tempel kon onderneem vir die pasgafees, beteken hulle was nie só arm nie, want arm mense sou dit nie kon bekostig nie (Luk 2:41-51; Eks 23:17). Josef die timmerman, of beter vertaal die ambagsman, dui op ʼnmiddelklasbestaan, as hy genoeg werk sou gehad het (Matt 13:55; Mark 6:3). Jesus as die oudste seun sou dan ook die werk by Sy vader oorgeneem het.  

Nasaret was ʼn arm landbougemeenskap net vyf kilometer buite die vooraanstaande stad, Sepphoris. Werk sou dus volop gewees het, al dui opgrawings by Nasaret op materiële armoede. 

Tydens Jesus se bediening sien ons dat Jesus van sy volgelinge afhanklik was: Hierdie vroue het uit eie middele vir Jesus en die twaalf gesorg(Luk 8:3b). Toe Jesus nog in Galilea was, het hulle oral saam met Hom gegaan en Hom versorg(Mark 15:41). 

Hy het in ʼn geleende boot gepreek, op ʼngeleende donkie Jerusalem binnegery, en is in ʼngeleende graf begrawe. Dit is ook onseker of Jesus ʼnwoning van Sy eie gehad het. Jakkalse het gate en voëls het neste, maar die Seun van die mens het nie eens ‘n rusplek vir sy kop nie(Matt 8:20). Hy het wel ʼntuiste gehad (Joh 1:39). Later het Jesus na Kapernaum verhuis: Hy het nie in Nasaret gaan bly nie, maar Hom gaan vestig in Kapernaum by die see, in die gebied van Zebulon en Naftali (Matt 4:13). Die woordjie Katoikeo, “vestig”, beteken meer permanente verblyf.  

Hy het genoeg geld ingesamel dat Hy Judas daaroor aangestel het (Joh 12:6). Maar dan was daar nie genoeg om Sy en Petrus se jaarlikse tempelbelasting te betaal nie. Gaan see toe en gooi hoek in, en die eerste vis wat byt, moet jy uittrek. As jy sy bek oopmaak, sal jy ‘n silwermuntstuk daarin kry. Vat dit en betaal hulle die belasting vir My en vir jou(Matt 17:27). Maar dit kan ook wees dat hulle bloot nie die regte geldeenheid gehad het nie. Die belasting moes betaal word met Joodse muntstukke waarop geen afbeelding van ʼnmens verskyn het nie. Jesus het die geldwisselaars, wat hierdie wet vir hulle eie gewin misbruik het, uit die tempel gejaag (Matt 21:12; Mark 11:15; Joh 2:14-15). Ons weet die algemene geldeenheid van die dag was diémet die keiser se beeld op (Matt 22:20-21; Mark 12:16; Luk 20:24). 

Jesus het ook gemaklik met ryk, vooraanstaande en invloedryke mense verkeer, soos Josef van Arimatea (Matt 27:57), Saggéüs (Luk 19:2), Levi (Luk 5:29), en van die Fariseers (Luk 14:1). Hy het ook geen probleem gehad om by hierdie mense te gaan eet en selfs ʼnfeesmaal te geniet nie (Luk 5:29-32; 7:36-39; 11:37; 14:1-2). Jesus weet ook wat die mense van Hom sê en verwys selfs daarna: Die Seun van die mens het gekom en geëet en gedrink, en hulle sê: “Kyk daar, ‘n vraat en ‘n wynsuiper, ‘n vriend van tollenaars en sondaars”(Matt 11:19). 

Jesus was nie skaam om welvaart te geniet nie. Hulle het ook sy onderkleed gevat. Dit was sonder naat van bo af in een stuk geweef. Hulle sê toe vir mekaar: “Ons moet dit nie skeur nie. Kom ons loot wie dit moet kry (Joh 19:23). Hierdie onderkleed sou waardevol gewees het in daardie tyd. Jesus ontvang twee keer die liefdesgeskenk van duur parfuumolie. Jesus laat toe dat die sondares sy voete was en salf met reukolie (Luk 7:36-50), en later laat hy toe dat Maria duur nardusolie op Hom uitstort (Joh 12:1-11). 

Die slotsom is dus: Jesus het geleer om vergenoegd te wees met tekorte en met oorvloed. Paulus het ook hierdie Jesus-leefwyse verstaan: Ek sê dit nie omdat ek gebrek ly nie, want ek het geleer om my in alle omstandighedete behelp. Ek weet wat armoede is en ek weet wat oorvloed is; van alles het ek ondervinding: om genoeg te hê om te eet sowel as om honger te ly, om oorvloed te hê sowel as om gebrek te ly. Ek is tot alles in staat deur Hom wat my krag gee (Fil 4:11-13). Paulus som Jesus se lewe baie mooi op: as armes, maar ons maak baie ander ryk; as mense wat niks het nie, en tog besit ons alles(2 Kor 6:10). 

Die idee dat Jesus egter ʼnryk man was, en welvaartsteoloë die reg gee om in welvaart te leef, strook nie met die hele gees van die Skrif nie. Julle ken die genade van ons Here Jesus Christus: hoewel Hy ryk was, het Hy ter wille van julle arm geword, sodat julle deur sy armoede ryk kon word (2 Kor 8:9). 

Jesus maak mense ryk en het geen nodigheid gehad om rykdom te versamel nie. 

Jesus het die brood vermeerder (Matt 14:13-21; Mark 6:30-44; Luk 9:10-17; Joh 6:1-14).

Jesus het honderde mense genees en bevry (Hand 10:38). 

Jesus gee ons die ewige lewe! 

Jesus se perspektief op geld: 

But money answers everything (Pred 10:19).

Die mens vir wie geld alles is, het nooit genoeg geld nie; die mens vir wie rykdom alles is, kry nooit genoeg in nie. Ook hier kom dit tot niks(Pred 5:9).

Geldgierigheid is ‘n wortel van allerlei kwaad. Party het geld nagejaag en toe van die geloof afgedwaal; daardeur het hulle hulleself baie ellende op die hals gehaal(1 Tim 6:10).

Bileam seun van Beor wat daarop uit was om vir geld onreg te pleeg(2 Pet 2:15).

Jesus se perspektief op rykdom

Gelykenis van die ryk man en Lasarus (Luk 16:19-31). Alhoewel Lasarus homself aan die boesem van Abraham bevind en die rykman sy oë in die doderyk oopmaak, is dit nie ʼnkwessie van rykdom vs. armoede nie, maar dat hy a.g.v. sy rykdom nie sy lewe tot die Here bekeer het nie. Rykdom kan dus ʼnhindernis in mense se lewe wees omdat hulle dink hulle het God nie nodig nie. 

Daar is niks verkeerd met rykdom nie, maar soos enige ding in die lewe kom elke voorreg teen ’n prys. God het nie ’n probleem met ryk mense nie. Verskeie prominente figure in die Bybel was ryk: 

Abraham: Gen 13:2

Isak: Gen 26:12 

Jakob: Gen 27:28; 30:43; 35:11

Salomo: 1 Kon 10:23; 2 Kron 9:22

Hiskia: 2 Kon 20:13; 2 Kron 32:27-29 

Josef van Arimatea: Matt 27:57-60

Saggeus: Luk 19:1-10 

Matteus: Matt 9:9-10

WAARSKUWING AAN DIE RYKES: 

Rykdom is aards en tydelik; dit kan nie die ewigheid koop nie. Die ryk dwaas: Maar God het vir hom gesê: “Jou dwaas. Vannag nog sal jou lewe van jou opgeëis word, en wie kry dan alles wat jy bymekaargemaak het? So gaan dit met hom wat vir homself skatte vergader en nie ryk is by God nie” (Luk 12:13-21).  

Die ryk jong man kan nie die Here se opdrag, wat Hy met liefde in Sy oë gee, uitvoer en alles wat hy besit verkoop en Hom volg nie –sy rykdom weerhou hom daarvan. Rykdom is daar om ander te seën, maar kan ʼn hindernis word om die Here te gehoorsaam.Maar toe die jongman dié woord hoor, het hy bedroef weggegaan; want hy het baie besittings gehad. En Jesus sê vir sy dissipels: Voorwaar Ek sê vir julle dat ’n ryk man beswaarlik in die koninkryk van die hemele sal ingaan. En verder sê Ek vir julle, dit is makliker vir ’n kameel om deur die oog van ’n naald te gaan as vir ’n ryk man om in die koninkryk van God in te gaan (Matt 19:22-24). Dit is ook so dat arm mense makliker die Here gehoorsaam en gaan doen wat die Here vra. Ryk mense is gewoonlik te besig om hulle rykdom te vermeerder of te probeer behou.  

Rykdom gee meer sorge. En hulle by wie in die dorings gesaai word—dit is hulle wat die woord hoor, en die sorge van hierdie wêreld en die verleiding van die rykdom en die begeerlikhede in verband met die ander dinge kom in en verstik die woord, en dit word onvrugbaar(Mark 4:18-19). 

Rykdom bied valse sekuriteit. Julle sê: “Ons is ryk, skatryk, en ons het niks meer nodig nie,” en julle weet nie dat julle ellendig en beklaenswaardig is nie, arm, blind en kaal” (Op 3:17).

Oppas vir hoe jy rykdom en welvaart bekom. ‘n Fisant wat broei op eiers wat hy nie gelê het nie, dit is die mens wat op oneerlike wyse ryk word. Hy sal sy rykdom moet agterlaat in die fleur van sy lewe, sy uiteinde is dié van ‘n dwaas (Jer 17:11). 

OPDRAG AAN DIE RYKES: 

Dié wat in hierdie wêreld ryk is, moet jy waarsku om nie hooghartig te wees nie. Hulle moet nie hulle hoop op die onsekerheid van rykdom vestig nie, maar op God wat alles ryklik aan ons gee om te geniet. Spoor hulle aan om goed te doen, om ryk te wees in goeie dade, vrygewig en mededeelsaam. So vergader hulle vir hulle ‘n skat as ‘n goeie belegging vir die toekoms, sodat hulle die ware lewe sal verkry (1 Tim 6:17). 

. . . en een wat ryk is, dat hy voor God gering is, want die ryke sal vergaan soos ‘n veldblom. As die son met sy gloeiende hitte opkom, verskroei dit die plantegroei, die blomme val af en die prag is daarmee heen. So sal die ryke ook tussen al sy bedrywighede deur vergaan (Jak 1:10-11).

Jesus se perspektief op armoede:

Die Here maak arm en Hy maak ryk (1 Sam 2:7).

Gee drank aan dié wat besig is om onder te gaan, laat dié wat swaar ly, drink; as so ‘n mens drink, vergeet hy van sy armoede en dink hy nie meer aan sy moeilikheid nie (Spr 31:7).

As jy maar net luister na die Here jou God en gehoorsaam is aan al hierdie gebooie wat ek jou vandag gee en daarvolgens lewe, sal daar nie ‘n arme onder jou wees nie, want die Here sal jou baie voorspoedig maak in die land wat Hy jou gee om as jou eie te besit (Deut 15:4).

Gee vryelik aan jou broer wat arm is, en moenie sleg voel omdat jy vir hom gegee het nie, want juis omdat jy vir hom gee, sal die Here jou God jou voorspoedig maak in alles wat jy doen en aanpak. Daar sal altyd armes in jou land wees, en daarom het ek jou beveel om vrygewig te wees teenoor jou mede-Israeliet wat in nood is en arm is (Deut 15:11).

Die armes het julle altyd by julle (Matt 26:11; Mark 14:7; Joh 12:8).

Toe het ek gesê: Wysheid is wel beter as krag,maar die wysheid van die arme word geminag,

en niemand luister na wat hy sê nie (Pred 9:16).

Toe die Heilige Gees uitgestort word, stel die Here die mense in staat om werklik Jubeljaar toe te pas, vanuit die hart. Nie een van hulle het gebrek gely nie, want dié wat grond of huise besit het, het dit verkoop en die verkoopprys daarvan gebring (Hand 4:34). 

JY SAL ARM WORD INDIEN: 

Armoede en vernedering wag vir iemand wat hom nie wil laat leer nie (Spr 13:18);

Wie sy grond bewerk, het volop om te eet; wie hom besig hou met nuttelose dinge, word brandarm (Spr 28:19); 

Harde werk bring beloning; om net te praat, bring gebrek (Spr 14:23); 

Nou gaan die Here alles vat wat die stad het, Hy gaan die mag breek wat die stad op see het, en die stad self sal afgebrand word (Sag 9:4); 

Sy het baie gely onder die behandeling van talle dokters en het alles wat sy gehad het, daaraan bestee. Sy het egter geen baat daarby gevind nie; haar toestand het eerder vererger (Mark 5:26); 

Nadat hy alles deurgebring het, het daar ‘n kwaai hongersnood in daardie land gekom, en ook hy het begin gebrek ly (Luk 15:14);

As jy nie wil arm word nie, moenie lief wees vir slaap nie; staan vroeg op, en jy sal oorgenoeg hê om te eet (Spr 20:13);

‘n Mens wat nie sy hande uit sy mou steek nie, word arm; dit is vlyt wat ryk maak. Die verstandige mens samel sy oes in as dit ryp is; ‘n mens wat die oestyd deur slaap, verdien veragting (Spr 10:4);

Wie plesier voorop stel, word arm; wie lief is vir wyn en lekker kos, word nie ryk nie (Spr 21:17);

Want die suiplap en die vraat word arm; dronkenskap laat jou in vodde loop (Spr 23:21).

SEËNINGE AAN DIE WAT ARMES HELP: 

Wie hom oor ‘n arm mens ontferm, gee ‘n lening aan die Here, en Hy sal hom ten volle vergoed (Spr 19:17);

Wie sy naaste verag, doen sonde; wie medelye het met die mens in nood, met hom gaan dit goed (Spr 14:21); 

Wie vir ‘n arm mens iets oor het, sal self niks kortkom nie, maar wie anderpad kyk, sal baie verwensings hoor (Spr 28:27); 

Wie groot rykdom versamel deur mense uit te buit, versamel dit vir iemand wat hom oor arm mense sal ontferm (Spr 28:8).

Jesus het soms ʼnfinansiële tekort gehad, maar Hy was nooit arm nie. 

Armoede is ʼn ingesteldheid. 

•      Armoedig teenoor jou verhouding met God – Armoede van intimiteit 

•      Armoedig teenoor jou verhouding met jouself–Armoede van bestaan 

•      Armoedig teenoor jou verhouding met jou familie – Armoede van vertroue 

•      Armoedig teenoor jou verhoudings met die gemeenskap – Armoede van veiligheid 

•      Armoedig teenoor die skepping – Armoede van rentmeesterskap  

Armoede-mentaliteit!

Armoede leef vir vandag, maar rykdom laat ‘n nalatenskap.

Armoede vind ‘n probleem in elke geleentheid, terwyl welvaart in elke probleem ‘n geleentheid soek.

Armoede voel geregtig, terwyl rykdom bemagtig voel.

Armoede vrees die toekoms, maar rykdom maak geskiedenis.

Armoede blameer ander vir sy toestand, maar welvaart neem verantwoordelikheid vir dinge wat nie sy skuld is nie.

Armoede vra: “Wat gaan jy vir my doen?” Welvaart vra: “Wie is my belegging werd?”

Armoede hang saam met ander ontevrede soorte wat sy aanklagte bekragtig, maar rykdom omring hom met ander kragtige beïnvloeders.

Armoede stem vir kandidate wat sy regte sal verhoog, terwyl welvaart amptenare kies wat vandag se gerief vir môre se kinders sal aanbied.

Ryk-in-God-mense mentaliteit 

Ryk mense kry hul identiteit uit die dinge wat hulle besit: hul huise, motors, seiljagte, geld, ens. Ryk-in-God-mense se identiteit kom van wie hulle is, nie wat hulle besit nie.

Ryk mense spandeer ook baie tyd om nie hul geld te verloor nie, of hulle mors dit op hulself. Ryk-in-God-mense se geld is net ‘n uitdrukking van wie hulle is, so hulle is vol vertroue in hul welsyn.

Ryk mense werk vir geld, terwyl Ryk-in-God-mense se geld werk vir hulle werk.

Ryk mense dink aan hul bates, maar Ryk-in-God-mense droom van hul nalatenskap.

Ryk-in-God-mense gee aan mense. Ryk mense belê in mense met die verwagting van ‘n opbrengs op hul belegging, gemeet aan ‘n voorafbepaalde uitkoms. Voorbeelde hiervan is ‘n veranderde lewe, ‘n getransformeerde buurt, ‘n besigheidswins, ens.

Ryk mense dink hulle geld beskerm hulle; hulle voel hulle is bo die wet verhewe. Salomo het dit so gestel: Die rykdom van ‘n ryk man is sy sterk stad en soos ‘n hoë muur in sy eie verbeelding (Spr 18: 11). Ryk-in-God-mense is inherent nederig, want hulle is dankbaar omdat hulle weet dat die bron van hulle voorsiening die Here is.

Ryk mense het ‘n visie vir die dinge wat hulle kan koop. Ryk-in-God-mense het ‘n visie vir die nalatenskap wat hulle verlaat.

Ryk mense kompeteer vir geld. Ryk-in-God-mense word deur die lot verplig.

Ryk mense trap op ander om op te beweeg. Ryk-in-God-mense meet sukses deur die mense wat hulle help.

Die ryk persoon se besigheidsdoelwit is om geld te verdien, terwyl Ryk-in-God-mense se beroep wins oplewer as die vrug om ander goed te dien.[2]


[1]David S. Landes – Wealth and poverty of nations. 

[2]Poverty, Riches and Wealth: Moving from a Life of Lack into True Kingdom Abundance
by Amazon  Digital Services  LLC
Learn more: https://www.amazon.com/dp/B079C21KKY/ref=cm_sw_em_r_mt_dp_U_B7J.CbH4S4N03 

Jan Oosthuizen

Leave A Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.